Jak powstaje cukrzyca i jak ją kontrolować?

Cukrzyca, niegdyś choroba nieuleczalna, to stan długotrwałego podwyższonego stężenia glukozy we krwi. Spowodowany jest zaburzeniem wydzielania (cukrzyca typu 1) lub zaburzeniem działania (cukrzyca typu 2) insuliny – hormonu wytwarzanego w trzustce, którego zadaniem jest rozprowadzenie glukozy po organiźmie i dostarczenie jej do wszystkich komórek ciała, aby mogła zostać przetworzona na energię. Glukoza to cukier prosty zawarty w węglowodanach – zbożach (pieczywo, kasze, ryż), warzywach – ziemniaki, buraki, marchewka (szczególnie gotowane), owocach, miodzie. Jest niezbędna do pracy mięśni i narządów wewnętrznych, wspomaga również utrzymywać ciepłotę ciała. Stanowi swoiste „paliwo dla mózgu”, który zużywa jej najwięcej ze wszystkich organów. Trzustka zdrowego człowieka wydziela insulinę w małych ilościach przez cały czas. Oprócz tego wydzielana jest ona w większych ilościach w trakcie posiłku, stabilizując poziom glukozy otrzymanej po rozłożeniu pokarmu na cukry proste. W przypadku zaburzeń działania insuliny dochodzi do rozwoju cukrzycy.

Czym jest i co nam daje glukoza?

 

Glukoza jest cukrem prostym znajdującym się w pełnowartościowym pożywieniu. W dużej ilości występuje w węglowodanach – pełnoziarnistych kaszach, makaronach, ryżu i mące, słodkich warzywach i w większości owoców. Znaleźć ją można również w miodzie. Jest głównym paliwem dla organizmu, zasila komórki ciała, które dzięki niej wytwarzają energię niezbędną dla pracy mózgu, mięśni i narządów wewnętrznych. Po spożyciu posiłku część glukozy, uzyskanej w procesie trawienia, wykorzystywana jest w trybie natychmiastowym – insulina wytworzona przez trzustkę pomaga glukozie przedostać się do komórek, gdzie zostaje spalona i zamieniona na energię. Inna część zostaje zmagazynowana w wątrobie (i w niewielkiej ilości w mięśniach) w postaci glikogenu, wielocukru złożonego z cząsteczek glukozy. Organizm zużywa ten zapas w sytuacji „głodu komórek”, kiedy nie dostarczono jeszcze nowej porcji glukozy wraz z pożywieniem (np. rano przed śniadaniem).